Onafhankelijke informatie over recht en rechtsonzekerheid rond de nalatenschap, voor en na overlijden | Testament of codicil maken? Erfenis of legaat gekregen? Onterfd? Nalatenschap beheren, afwikkelen en verdelen? Dit kennisplatform werkt aan vrij toegankelijke, goed onderbouwde informatie over het Nederlands erfrecht.
Deze notariskantoren ventileren hun afkeer van erfgenamen wel erg scherp.
Bij veel notarissen is de toonzetting dat erfgenamen zich gedeisd moeten houden
Het notariaat ziet de rechten van erfgenamen graag ingeperkt bij de afwikkeling van een nalatenschap van één van hun overleden cliënten, ten gunste van een testamentair functionaris. Omdat de rol van de testamentair functionaris door de passerend notaris aan iemand van het eigen kantoor, of aan zichzelf wordt toebedeeld. Boter bij de vis.
Het ene notariskantoor gaat hier iets subtieler mee om dan het andere.
Hier voorbeeld van een website tekst van een aantal kantoren met hoge hebberigheidsfactor:
Erfgenamen zeggenschap? Niet zomaar!
Tot aan het huidige erfrecht, dat in 2003 is ingevoerd, hadden je kinderen bij het overlijden van jou of de andere ouder ook direct zeggenschap over de erfenis. Daarom werd je vaak aangeraden om bij de aanschaf van bijvoorbeeld een huis naar de notaris te gaan om een testament op te maken. Deed je dat niet, konden je kinderen – ervan uitgaand dat zij erfgenamen zouden zijn – meebeslissen over de erfenis. Daar heeft het notariaat door de jaren heen met allerlei prachtige testamentvormen geprobeerd een eind aan te maken en dat is best goed gelukt. De meest populaire testamentvorm is sinds 2003 namelijk standaard in de wet opgenomen en heet nu de wettelijke verdeling. (noot redactie: dat is die onhandige en ouderwetse regeling waarbij alleen de officiële partner van dit moment erft en de kinderen geboren uit deze betrekking een vordering op deze partner krijgen: hoog ruzie-potentieel ingebakken.)1
Alles op rood Bij de wettelijke verdeling geldt dat de kinderen wel erfgenaam zijn, maar geen zeggenschap hebben. Dat ligt namelijk voor de volle honderd procent bij de langstlevende. Zo kan de langstlevende een dag na het overlijden van de partner het huis verkopen, met de opbrengst naar het casino gaan en alles op rood zetten. Valt het balletje op zwart, is alles weg. Zonde, maar dat is wel het recht van de langstlevende.
Een executeur wikkelt de zaken die in het testament staan af voor de overledene. Een executeur-afwikkelingsbewindvoerder is iemand die niet alleen de zaak regelt, hij of zij mag ook de nalatenschap verdelen. De erfgenamen hebben het recht om te weten wat er gaande is maar ze hebben nergens zeggenschap over. Alleen in heel uitgesproken gevallen kunnen ze naar de rechter stappen om een executeur-afwikkelingsbewindvoerder van de zaak af te halen, maar hier wordt zelden gehoor aan gegeven
Alle kantoren met deze tekst menen echter ook onafhankelijk te kunnen adviseren bij de opstellen van een testament en de afwikkeling van nalatenschappen. Het zal je notaris maar wezen (of die van je ouders) …
Dat een executeur-afwikkelingsbewindvoerder de nalatenschap zelfstandig mag verdelen is een standpunt dat wordt aangehangen in het notariaat en binnen het notarieel recht. De bepaling maakt deel uit van een modelregeling van het notariaat, het is echter geen geldend recht.
het gaat onder andere om de volgende notariskantoren;
De regeling is onder zware druk van het notariaat, beter gezegd buitenparlementair verzet, aangevoerd door professor Martin Jan van Mourik van de Katholieke Universiteit Nijmegen, door regering en parlement in het eigen wetsvoorstel ingewoven. Voor de notaris is belangrijker dat de regeling ooit, in de 1950er jaren, in elkaar is gezet door een notaris, later professor, mr. Emile Luijten, Pre-Advies, 1958 [↩]
