Testamentair bewind in België - korte uitleg

België kent geen testamentair bewind in de wet, wel in testamenten

Het Belgisch wettelijk erfrecht kent geen regeling voor een bewind dat bij testament over goederen van de nalatenschap is in te stellen. Geïnspireerd door het nieuwe Nederlandse erfrecht van 2003, en de notariële modelregeling voor het afwikkelingsbewind, ontwierp het Belgisch notariaat de zogenaamde testamentaire bewindsclausule. Deze wordt in de Belgische notariële praktijk gebruikt als instrument om te voorkomen dat bij overlijden na een scheiding de ex-echtgenoot controle kan gaan krijgen over het aan een kind uit dat huwelijk nagelaten vermogen.

Hierbij wordt het beheer van de erfgoederen in handen gelegd van een derde tot aan de meerderjarigheid van het kind. Bij meerderjarigheid wordt ook vaak gebruikgemaakt van de clausule om verkwisting en wanbeheer door onervarenheid te vermijden, tot de leeftijd van 27 jaar. In de rechtsleer en rechtspraak rees de vraag of een dergelijke bewindsclausule geldig kon worden toegepast voor beide situaties.¹ Het Hof van Beroep van Antwerpen gaf in 2022 op beide vragen een negatief antwoord.² Het ouderlijk beheersrecht is een wezenlijk onderdeel van het ouderlijk gezag en dient steeds toe te komen aan de ouders. Het wordt in strijd geacht met de openbare orde wanneer dit overgeheveld wordt naar een andere persoon.

Een testamentair meerderjarigenbewind komt neer op een onwettelijke handelingsonbekwaamheid, hetgeen niet is toegestaan, omdat alleen de wetgever kan beslissen wanneer een meerderjarige handelingsonbekwaam is om over bepaalde goederen te beschikken, aldus de rechter. Een bewindsclausule kan niet op rechtsgeldige wijze het beheer onttrekken aan de meerderjarige erfgenaam op de geërfde goederen. De testamentaire last werd door de rechter voor niet geschreven gehouden.

► zie artikel: Testamentair bewind met bekwame rechthebbende gaat onderuit bij Belgisch Hof van Beroep